.آخرین اخبار
.آخرین رسانه ها

تبلیغ جهادی در قاره سیاه

مصاحبه  1396/5/28 شنبه
اشاره
حضور یک ماهه یکی از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در اوگاندا طی ماه گذشته ما را بر آن داشت اطلاعات بیشتری از فعالیتهای این استاد زبان دان گروه علوم قرآنی و حدیث کسب نماییم. حجت الاسلام دکتر محمدابراهیم روشن ضمیر از طلاب ورودی67 دانشگاه است که در دوره ای که دانشجویان بدون امید به کسب مدرک و صرفاً برای کسب دانش به دانشگاه می آمدند، پا به این دانشگاه گذاشته است. وی طی سالها تحصیل در دانشگاه با فراگیری علوم مختلف اسلامی، سعی کافی در یادگیری زبان انگلیسی داشته و در نخستین اعزامهای تبلیغی به همراه جمعی از دانشجویان زباندان دانشگاه قدم به  قاره سیاه گذاشته است.
دکتر روشن ضمیر بعد از بازگشت به وطن و هم زمان با تصویب برنامه آموزشی دانشگاه در شورای عالی انقلاب فرهنگی دوره کارشناسی ارشد را در رشته علوم قرآنی و حدیث ادامه می دهد و دکتری را با تدوین رساله ای در موضوع بررسی و نقد جریان قرآن بسندگی  دفاع می کند و هم اکنون استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی است.
به عقیده این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی متناسب با اهداف عالیه دانشگاه، می بایست شرایط حضور دانشجویان، دانش آموختگان و اساتید علاقه مند به فعالیت در عرصه بین الملل را فراهم کرد البته نباید این موضوع به عنوان هدف اصلی دانشگاه در دستور کار قرار گیرد.
وی فعالیت دانش آموختگان دانشگاه را در قاره سیاه فعالیتی عاشقانه، جهادی و دارای برکات فراوان می داند که لازم است در فضای جدید ایجاد شده در آستان قدس رضوی در عرصه بین الملل مورد عنایت بیشتری قرار گیرد. با ما همراه شوید.


اعزام دانشجویان دانشگاه علوم اسلامی رضوی به سفر های تبلیغی خارج از کشور از چه زمانی آغاز شد:
اعزام دانشجویان دانشگاه بعد از پذیرش قطعنامه و پایان جنگ تحمیلی با هماهنگی سازمان تبلیغات اسلامی و وزارت امور خارجه از کشور آفریقایی زامبیا آغاز شد در آن زمان برای یک دوره سه ماهه، در آغاز یک نفر و در مرحله بعد، سه نفر اعزام شدند. با ارزیابی این سفرها، قرار شد افراد برای دوره یک ساله با خانواده اعزام شوند. لذا دو نفر از دانشجویان دانشگاه که یکی از ایشان بنده بودم به این کشور اعزام شدیم و با اینکه همین دوره اول با مشکلات و فراز و نشیبهایی همراه بود ولی تجربه خوبی از اعزام دانشجویان دانشگاه علوم اسلامی رضوی برای سازمان تبلیغات به دست آمد که منجر به اعزامهای بعدی شد.
نقش سفیر وقت جمهوری اسلامی ایران جناب آقای پاک آئین در این تجربه بسیار مثبت بود. با قطع روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران و اخراج سفیر و سایر دیپلماتهای کشورمان در عین بروز مشکلات برای فعالیتهای ما، تجربه جدیدی از فعالیت عاشقانه و جهادی فرهنگی تبلیغی برای ما و دستگاه ارتباطات بین الملل کشورمان رقم خورد که در ادامه خواهم گفت.
در دوره های بعدی یعنی طی سالهای 69 تا 71 گروههای دیگری در قالب گروههای سه نفره به کشور غنا و چند کشور دیگر البته با خانواده اعزام شدند ولی فعالیت در زامبیا به شکل بهتری تا کنون ادامه پیدا کرده است. در این کشور ما یک مرکز اسلامی به صورت سازمان خیریه غیر دولتی و NGO دایر کردیم که بعد از مشکلاتی  که برای روابط دو کشور ایجاد شد توانست به نوعی علاوه بر وظایف تبلیغی خود، بعضی از وظایف سفارتخانه و حتی حفظ اموال سفارت را نیز به دوش بکشد.
این تجربه در سایر کشورها نیز که امکان این نوع فعالیت را داشت نیز اجرا شد. و با تأییدات الهی در سالهای بعد چه دوستان دانشگاه ما و چه سایر مبلغین توانستند از این فضا به خوبی بهره ببرند و به کار تبلیغی و اشاعه فرهنگ اهل بیت(ع) بپردازند.
اصل ماجرای قطع روابط دو کشور چه بود؟
علت اصلی قطع رابطه این بود که آمریکا به کشورهای دیگر برای پایین بردن سطح روابط یا حتی قطع روابط با ایران فشار می آورد و در بعضی موارد با دستاویز نمودن بهانه هایی منجر به این مشکلات می شد. در خصوص این مورد، یکی از احزاب مخالف دولت زامبیا طرحی را تدوین کرده بود که یکی از قسمتهای آن این بود که برای ضربه زدن به دولت مرکزی از بعضی از کشورها نظیر ایران و لیبی استفاده کنند. بعدها که این طرح لو رفت دولت این کشور از همین نکته استفاده کرد و روابط خود را با جمهوری اسلامی ایران قطع کرد. جالب آنکه این موضوع پیشنهاد حزب مخالف بود و ربطی هم به جمهوری اسلامی ایران نداشت و جالب تر اینکه روابط این کشور با لیبی قطع نشد.
در هر صورت به سفیر و سایر دیپلماتها 48 ساعت فرصت داده شد که خاک آن کشور را ترک کنند. ماهم که گمان می کردیم باید این کشور را ترک کنیم از مسئولان وقت این کشور کسب تکلیف کردیم که آنها گفتند فعالیت شما چون غیر دولتی و خیریه است مشکلی ندارید و می توانید در کشور بمانید.
بعد از این ماجرا شما چکار کردید و چه مشکلاتی برای شما پیش آمد.
بعد از این جریان ما تمام اموال سفارت را به مرکز اسلامی منتقل کردیم، می دانید 48 ساعت زمان زیادی برای جمع آوری اموال نیست و معمولا در این شرایط سفیر یا مجبور است اموال بیت المال را به ثمن بخس بفروشد یا اینکه به کسی بسپارد تا مشکلات رفع شود که خدا را شکر با وجود و فعالیت قانونی مرکز اسلامی راه دوم انتخاب شد.
طی این مدت بنده دست تنها با مشکلات اجرایی و امنیتی آن کشور در غیاب حمایتهای کنسولی و دیپلماتیک کشورمان دست و پنجه نرم می کردم و اگر نبود آن فعالیت عاشقانه و جهادی آن روز و اگر عاقلانه به قضیه نگریسته می شد من نیز باید باز می گشتم. حتی یادم هست در یک سانحه هوایی کل اعضای تیم ملی فوتبال این کشور از بین رفتند و کل کشور برای این حادثه عزادار شد. در تلویزیون این کشور در این جریان با یک شهروندی مصاحبه شد که وی کشته شدن اعضای تیم ملی زامبیا را توطئه ایرانی ها! دانست. حال حساب بکنید با این تبلیغات مسموم و در غیاب دیپلماتهای کشورمان، خیل عزاداران تیم ملی زامبیا از جلوی مرکز اسلامی ما رد می شوند و چه اتفاقات تلخی ممکن بود برای ما و خانواده ما به وجود بیاید.
در هر صورت در طی مدت قطع روابط دو کشور در حوزه فرهنگی به نوعی ما نماینده جمهوری اسلامی ایران بودیم و بعضی از کشورها مرکز ما را به عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران می شناختند و با ما در ارتباط بودند. همچنین فعالیتها و جلسات ارزشمندی توسط نیروهای دانشگاه و غیر دانشگاه که به این کشور اعزام شده بودند انجام شد.
در سال 89 که مجددا به زامبیا اعزام شدم شاهد گسترش فعالیتهای دوستان از جمله توسعه مسجد امام رضا(ع) بودم.
فعالیت دانشجویان دانشگاه در قاره سیاه و سایر کشورها چطور ارزیابی می کنید؟
همانطور که گفتم طی سالهای بعد گروههای مختلفی برای کار تبلیغی از دانشجویان دانشگاه به افریقا اعزام شدند و بعضی از این عزیزان در همین منطقه ماندند و به کار تبلیغی خود ادامه دادند. کشورهایی مانند زامبیا، زیمباوه، نامبیا، ساحل عاج، افریقای جنوبی، کنیا، تونس، بورکینافاسو، نیجریه، رواندا، سنگال، مالاوی و اوگاندا از جمله کشورهای محل خدمت دانشجویان و دانش آموختگان دانشگاه علوم اسلامی رضوی است.
در خارج از افریقا نیز در بنگلادش، سری لانکا، و به صورت محدود در اروپا نظیر بلژیک، لهستان و... نیز بچه های دانشگاه فعالیت داشته و دارند.
همانطور که گفتم فعالیتهای این عزیزان اگرچه موفق اما با سختیهای فراوانی همراه بوده است. به طور مثال دو نفر از این عزیزان درگیر جنگ معروف رواندا شدند و به سختی از آن جان سالم به در بردند که جا دارد یادی از مرحوم حجت الاسلام دکتر سجادی نژاد بکنیم که به همراه دکتر باقری درگیر این مشکل شدند و همانطور که گفتم به سختی جان خود و خانواده خود را نجات دادند یا جناب استاد دکتر فلاح که در جنگ داخلی ساحل عاج مدت زیادی در محاصره شورشیان قرار گرفته بود. همانطور که قبلاً گفتم اگر عشق به تبلیغ نمی بود کمتر کسی حاضر بود در این شرایط فعالیت نماید.
فعالیت دانشجویان دانشگاه در این کشورها در کسوت رایزن فرهنگی است یا خیر؟
فعالیتهای تبلیغی در خارج از کشور به چهار صورت است. یک گروه به صورت مبلغ مستقر و یکساله به امر مقدس تبلیغ می پردازند، گروه دوم به عنوان نماینده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به محل ماموریت عزیمت می کنند ولی رسمی نیستند، گروه سوم تحت عنوان رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و در کسوت یک دیپلمات به محل مأموریت عزیمت می کنند و نهایتاً گروهی نیز در قالب مأموریتهای کوتاه مدت یک هفته ای تا دوماهه به محل مأموریت عزیمت می کنند که دانشجویان و دانش آموختگان دانشگاه علوم اسلامی رضوی در هر چهار گروه و در کشورهای مختلف آفریقایی، آسیایی و اروپایی حضور داشته اند.
آیا این امکان برای دانشجویان فعلی هم میسر است؟
بله اتفاقاً اخیراً سازمان فرهنگ و ارتباطات طرحی دارد مبنی بر اینکه افرادی را که استعداد و توانایی کار تبلیغی دارند در قالب اعزامهای سه ماهه به رایزنی ها در خارج از کشور اعزام نمایند. البته از جمله اولیات این طرح آشنایی ایشان با زبان این کشورهاست.
هم اکنون یکی از دانش آموختگان کارشناسی ارشد حقوق بین الملل دانشگاه جناب آقای علی بختیاری در اوگاندا رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران را بر عهده داشت که از بنده تقاضا کرد در قالب یک سفر یک ماهه به این کشور عزیمت کنم و بنده هم طی ماه گذشته در آنجا حضور داشتم. به طور مثال ایشان هم آمادگی داشت تا سه نفر از طلاب زبان دان آماده تبلیغ را در قالبی که گفتم بپذیرد. این امکان در سایر کشورهای افریقایی که گفتم هم هست.
از سفرتان به اوگاندا گفتید دقیقاً در رایزنی کشورمان در اوگاندا چه فعالیتهایی صورت می پذیرد و شما در این مدت چه فعالیتهایی داشتید؟
فعالیتهای گسترده ای انجام می شود به طور مثال یک سری کارگاه در زمینه های مختلف مانند کارگاه آموزشی برای خبرنگاران نشریات و رسانه های آن کشور از طرف رایزنی تشکیل می شود و طی آن علاوه بر آموزش فنون خبرنگاری گریزی هم به مباحث ایرانشناسی با هدف مقابله با ایران هراسی صورت می گیرد. همچنین طی آن به پاره از سوالات شرکت کنندگان درباره اوضاع ایران و حمایت ایران از محور مقاوت پاسخ گفته می شود. البته این طور برنامه ها متناسب با حال و هوای افریقاست نه ایران.
همچنین برای اقشار مختلف نظیر معلمان سخنرانیهایی صورت می پذیرد و طی آنها نیز علاوه بر سخنرانی در موضوع اصلی به سوالات شرکت کنندگان درباره ایران پاسخ گفته می شود.
از دیگر برنامه ها جشنواره فیلم است که در آن فیلمهای ایرانی نیز چه به صورت زیرنویس و چه به صورت مترجم زنده نمایش داده می شود که به طور مثال در مدتی که من بودم فیلم بادیگارد به نمایش گذاشته شد.
رایزنی همچنین در شهرهای مختلف اوگاندا نیز حضور پیدا می کند و در برنامه هایی که NGO ها تدارک می بینند حضور دارد و طبق زمانی که به ما اختصاص می یابد سخنرانی هایی درباره ایران و بحثهای متناسب با جامعه آن کشور ارائه می شود.
حضور در کالج المصطفی، مسجد شیعیان خوجه و ... از دیگر برنامه های رایزنی است همچنین مسجد معروفی در اوگاندا به نام مسجد کیبولی است که دارای یک رادیو سراسری به نام رادیو بلال است که رایزنی جمهوری اسلامی هفته ای دو ساعت در آن برنامه دارد. این توضیح داخل پرانتز لازم است که به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص اوگاندا و اشتغال اکثر مردم به کشاورزی، اکثر مردم با رادیو مأنوس ترند تا سایر رسانه ها لذا دوساعت برنامه از رادیو بلال کاملاً به جمهوری اسلامی ایران اختصاص دارد و رایزنی از این فرصت به خوبی استفاده می کند و بیشتر سعی شده در برنامه ها با لحاظ جامعه اوگاندا که اکثراً مسیحی هستند فعالیت لازم صورت گیرد.
ارتباط گسترده با مسلمانان و پشتیبانی از فعالیت های فرهنگی و دینی بخش دیگری از فعالیت های گسترده رایزنی را تشکلیل می دهد.
جمعیت اوگاندا از حیث مذهبی چگونه است؟
اکثر جمعیت این کشور یعنی 85 درصد آن مسیحی هستند 12 درصد مسلمان و باقی از سایر ادیان هستند. رئیس جمهور این کشور مسیحی است ولی برای مسلمانان احترام زیادی قائل است و حتی این کشور با وجود 12 درصد جمعیت مسلمان عضو کنفرانس کشورهای اسلامی است و ذبح در این کشور کاملاً اسلامی است.
در رادیو که گفتید برنامه در این دو ساعت کاملاً ایرانی است یعنی به چه صورت است و شما چه مطالبی را مطرح می کردید؟
این برنامه از ساعت 20 تا 22 روز سه شنبه به ایران اختصاص دارد و از آرم برنامه تا مطالب مطرح شده به مباحث ایران و ایرانشناسی اختصاص دارد و البته معارف شیعی هم در لابلای مطالب مطرح می شود. مباحث مربوط به خانواده، هم زیستی، صلح و ... بخشی از مباحث مطرح شده در این رادیو در مدت اقامت بنده بود.
چرا در بحث تبلیغ افریقا انتخاب شد و سراغ سایر کشورها نرفتیم
به چند دلیل. اولاً سهولت ورود به افریقا چرا که بستر کار تبلیغی در این کشورها فراهم تر است و سایر کشورها در مورد اجازه فعالیت سخت تر برخورد می کنند دوم اینکه محیط افریقا محیط بکری است این ملت ملتی بدون ماسک هستند و هر چه شما می بینی واقعاً در درون هم همان هستند. به طوری که وقتی قیافه طرف راضی است واقعاً در درون هم راضی و برعکس وقتی قیافه ناراحت است واقعاً در درون هم ناراحتند. دیگر اینکه مردمی آرام هستند. لذا در کل آنها آمادگی پذیرش بیشتری را دارند. درحالیکه در سایر کشورها به نوعی شخصیتشان شکل گرفته است و کار کمی سخت تر است.
از طرف دیگر در بسیاری از کشورهای افریقا نظر مردم نسبت به جمهوری اسلامی ایران مثبت تر است و طبیعتاً ورود به این کشور ها راحت تر و کار تبلیغی سهل تر است این فضا در بسیاری از کشورهای اروپایی و آسیایی وجود ندارد. در کشورهای آمریکای لاتین نیز بحث زبان هست که در دانشگاه ما در این خصوص کار نشده است.
تعدادی از دانشجویان اوگاندایی نیز در دانشگاه تحصیل کرده بودند ارتباط آنها با رایزنی چگونه بود؟
تربیت دانشجویان خارجی به شرط اینکه ارتباط مستمر باشد خوب است. در قبال دانشجویان چینی و سوری این ارتباط بود و برکات آن هم بعداً ادامه داشته و دارد ولی در خصوص دانشجویان سایر کشورها از جمله اوگاندا این ارتباط بعدی صورت نگرفت و متأسفانه بعد از اتمام تحصیلات تداومی نداشت و بعد از دوره جدید رایزنی در اوگاندا که با بعضی از ایشان ارتباط گرفته شد آن نتیجه که مد نظر بود حاصل نشد.
به نظرم در فضای جدیدی که در آستان قدس رضوی ایجاد شده است می توان با انعقاد تفاهم نامه هایی فرصتهای تبلیغی جدیدی را برای دانشجویان، دانش آموختگان و اساتید هیئت علمی فراهم آورد تا علاوه بر تکمیل یادگیری زبان، تجربه تبلیغی در سطح بین الملل را برای افراد جدیدتر به ارمغان آورد. همچنین در خصوص پذیرش دانشجو نیز با بهره گیری از تجربیات مثبت و منفی گذشته فضای کیفی تری را در این راستا به وجود آورد.
هم اکنون در کشور اوگاندا بعضی از طلاب بومی هستند که بعد از تحصیل در حوزه های ایران به کشور خود عزیمت کرده و علاوه بر کار تبلیغی خود در حوزه اقتصادی نیز به دلیل آشنایی با زبان فارسی به بازرگانان ایرانی کمک می کنند. به نظرم با توجه به رویکرد جدید وزارت خارجه در زمینه مبادلات تجاری با دنیا و نه صرفاً فعالیتهای سیاسی، از این زمینه برای دانش آموختگان غیر ایرانی افریقایی نیز می شود استفاده نمود تا هم این عزیزان به فعالیت تبلیغی خود برسند و هم زندگی آبرومندی داشته باشند.
به نظر شما نحوه ورود دانشگاه به پذیرش دانشجوی غیر ایرانی چطور باید باشد.
به نظر من دانشگاه همین رویه پذیرش خاص را باید ادامه بدهد و بحث پذیرش عمومی طلاب خارجی کماکان به جامعه المصطفی باید سپرده شود.
دانشگاه می تواند هم در زمینه تربیت استاد، تربیت مدیر و هم در زمینه ایجاد کرسی های مختلف علمی مانند امام رضا شناسی، شیعه شناسی و... فعال باشد و لزوماً نیاز نیست مانند جامعه المصطفی در پذیرش طلبه غیر ایرانی عمل نماید. پذیرش دانشجوی خارجی و تبلیغ بین الملل نباید به عنوان هدف اصلی دانشگاه در نظر گرفته شود در عین حال هم نباید این حوزه رها شود. بلکه باید زمینه را برای دانشجویانی که علاقه مند به این حوزه هستند و توانایی و هنر تبلیغ را دارند فراهم آورد.

    تهیه و تنظیم: روابط عمومی دانشگاه علوم اسلامی رضوی   

  

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
مطالب مرتبط
.